1. YAZARLAR

  2. Orhan Kaplan

  3. ‘Faiz iner, dolar çıkar’ diyenler çuvalladı!
Orhan Kaplan

Orhan Kaplan

‘Faiz iner, dolar çıkar’ diyenler çuvalladı!

A+A-

Merkez Bankası 4.5 yıl aradan sonra geçtiğimiz hafta ilk kez faiz indirdi.
Politika faizi yüzde 24'ten yüzde 19,75'e indirildi.
Merkez Bankası Başkanı’nın değiştirilmesinin ardından yaşanan bu gelişme klasik ekonomi politikalarına bel bağlayanlar açısından düş kırıklığı yarattı.
“Faiz inmiş, çıkmış bana ne, faizde parası olanlar düşünsün” diyenler olabilir hiç kuşkusuz.
Ama bu kez Merkez Bankası’nın politika faizini indirmesi salt piyasa profesyonellerini veya dolar milyonerlerini değil, esnafı, KOBİ’yi, sokaktaki vatandaşı, yani Fatma Teyze ile Mehmet Amca’yı ilgilendiren sonuçları oldu, olacak.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın politika faizini yüzde 24'ten yüzde 19,75'e indirmesinin ardından sanılanın aksine dolar da aşağı yönlü ivmelenmeye başladı.
Dolardaki bu eğilim faiz indirimi sonrası 'dolar yükselecek' şeklindeki spekülatif yorum ve tezleri de boşa çıkarmış oldu.
Türkiye’de kafaları klasik ekonomi ve para politikalarına endekslenenler ve ‘faiz iner kur çıkar’ diye bekleyenler doğal olarak çuvalladı.

* * *  
Peki, bu neden böyle oldu?
Klasik görüşe göre para politikalarını belirleme Merkez Bankalarının işi.
Seçilmiş iktidarların burada fazla bir sözü olamaz.
Nitekim başkan Erdoğan da ABD Başkanı Trump gibi uzunca süredir faizlerin yüksekliğinden yakınıyor ve indirilmesi gerektiğini belirtiyorlardı enflasyonun düşmesi için.
Merkez barkları ise buna direniyorlardı.
Seçilmişler olaya seyirci kalırken, atanmış, sorumsuz memurların yazgısına terk edilmişti para politikalarını belirleme işi.
Memurun yanlış kararının ceremesini seçilmişlerin çektiği bir süreç yaşanıyordu.
Başkan Erdoğan buna daha fazla seyirci kalamadı…
Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya kararnameyle görevinden alındı.
Türkiye’de ilk kez bir başkan görevinden alındı.
2012 yılı sonrasında başlayan tartışmalarla fiilen yitirilen bağımsızlık, 2019’daki görevden almayla resmileşmiş oldu.
Bundan böyle artık Merkez Bankasında hiçbir şey eskisi gibi olamayacak.
Artık dünyada izlenen genel eğilim de zaten o.
Hükümetler para politikalarını belirleme işlerine daha çok ağırlık koyma eğilimindeler.

* * *
Başkan Erdoğan, yüksek enflasyonun nedeninin yüksek faiz oluğuna inanıyor.
Birkaç hafta önce aynen şöyle demişti; “Yüksek enflasyonun bana göre en önemli sebebi yüksek faizdir. Yüksek faiz eğer aşağıya çekilmezse enflasyon da kesinle aşağı düşmeyecektir. Faizi aşağı çekerseniz enflasyon aşağı düşer.”
Dediği gibi de oldu…
Bu aşamadan sonra hızlı bir şekilde Türkiye’de yeniden bir yatırım atağı başlayacaktır.
Bu yatırım atağı ile birlikte istihdam da süratle artacaktır.
İstihdamın atmasıyla bir taraftan da üretim olanağı artacak, dışsatımımız daha da artacaktır.
Yani faiz inince enflasyon inecek, işsizlik inecek, ekonomi canlanacak, dış satım daha da artacak.
Öyle görünüyor ki artık klasik iktisat kuramlarına yaslanarak analizler yapmak doğru sonuçlar vermeyecek gibi.

 

Bu yazı toplam 77 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.