1. YAZARLAR

  2. Orhan Kaplan

  3. Türkler kendilerine ait Alfabeyi neden kullanmaz?
Orhan Kaplan

Orhan Kaplan

Türkler kendilerine ait Alfabeyi neden kullanmaz?

A+A-

Birkaç yıl önce kısa bir süreliğine ziyaret etme fırsatı bulduğu komşu Gürcistan’da kullandıkları eciş-bücüş harflerden oluşan alfabeleri için orada yaşayan bir Gürcü’ye sormuştum nedir bu, diye.

Aldığım yanıt beni bir hayli sarsmıştı.

Siz de o da yok ya”!

Nasıl yani?

Biz Latin harfleri kullanıyoruz şu an.

Daha önce de Arap harfleri…

Peki, daha önceleri?

Tarihi bilinen ve bugüne kadar en eski Türk yazıtıÇoyr yazıtıdır.

Bir Kök Türk erinin İlteriş’e katıldığını anlatan yazıt 687-692 yılları arasında dikilmiş ve 6 satırdan oluşmaktadır.

Bu yazıt Türklerin bilinen ilk alfabesi olan Kök Türk alfabesiyle yazılmıştır.

 

* * *

 

Millî kültürün yaşatılmasının en önemli aracı dildir.

Diller de kendine özgü ses sistemlerine dayalı olarak ortaya koydukları varlıklarını alfabeler aracılığıyla yazıya aktarmak suretiyle sürdürürler.

Diller ve alfabeler ile kültürel değerler milletin uzun deneyimler sonucu elde ettiği, millete özgü olan ve milleti diğer topluluklardan ayıran özel kazanımlardır.

Türk tarihinin MÖ yüzyıllara kadar uzandığı bilindiğine ve Türkler de diğer toplumlar gibi dili kullandıklarına göre Köktürk yazılı belgelerinden öncesinde de Türklerin kullandığı dil, yazı ve alfabe mutlaka vardır.

Vardır ama araştırmacılara göre bu bugün bizim için şimdilik bir meçhuldür, bilinmeyendir. Elde Köktürk yazılı 788 belgelerinden öncesine ait başka alfabeyle yazılmış bilinen metinler olmadığı için Köktürk alfabesine nasıl ve niçin geçilmiştir bunu bilemiyoruz.

Alfabe, bir dilin ürünlerini maddileştirme aracıdır.

Türkler, ilk yazılı belgelerinden günümüze kadar Türkçeyi farklı yazı sistemlerini / alfabeleri 17 farklı alfabe kullanarak yazıya aktarmış, eserler ortaya koymuşlardır.

Bu eserler ortaya konulurken de çeşitli nedenlere bağlı olarak aynı coğrafyada, aynı zaman dilimi içerisinde birbirinden farklı yazı sistemleri kullanılmıştır ve kullanılmayı da sürdürmektedirler.

 

* * *

 

Peki, Türkler neden bu güne kadar sürekli farklı alfabe kullanmışlardır da birinde süreklilik sağlayamamışlardır?

Alfabe değiştirmenin temel nedenleri olsa da en önemli neden olarak Türklerin tarih boyunca Anadolu’ya gelene dek ve bir sonrasında da sürekli hareket halinde olmalarını göstermek olanaklıdır.

Bunun dışında kültürel ve sosyal etkilere bağlı olarak alfabe değiştirmeler.

Dini etkilerle alfabe değiştirmeler yaşanmıştır.

Bağımsızlığın yitirilmesine bağlı olarak da alfabe değiştirmeler yaşandığı bilinmektedir.

Yukarıdaki alfabe değiştirme nedenlerinden ilk iki maddede yer alan nedenler toplumsal ve toplumlar arasıiletişime, etkileşime bağlı olarak ortaya çıkmıştır.

Çeşitli etkilerle alfabesini değiştirme gereksinimi duyulabilmiştir.

Kimi kez kendi iradesiyle kimi de milletin kendi iradesi dışında, zorlamayla onun adına başka milletler tarafından kullanacağı yazı sistemine karar verilmektedir.

Bu da gösteriyor ki alfabe değiştirmenin başlıca iki yolu olduğu görülmektedir.

Gönüllü ve zorunlu alfabe değiştirmeler…

Zorla alfabeleri değiştirilen milletler, bu yolla hem tarihî kökenlerinden hem de çağdaşları olan aynı dili konuşan ırkdaşlarından koparılmaya çalışılmaktadır.

Tarihte zorla alfabe değiştiren ve alfabeleri değiştirilen milletlerin varlığı bilinmektedir. 

Dilini yitiren Milletlerin hatırasını, hafızasını yitirdiğini, yitireceğini söylemek yanlış olmayacaktır.

Dedelerinin mezar taşlarını, yapıtlarının aslını okuyamayan bir kuşak değil midir bizim kuşak?

 

++++++++++++++++++++

++++++++++++++++++++++++++++
 

Bu yazı toplam 151 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.